Esnaf kurye nedir, kimler için uygun?
Esnaf kurye, bir firmanın çalışanı olmak yerine kendi şahıs işletmesini kurup platformlarla iş ortaklığı sözleşmesi imzalayan ve aldığı paket başına kazanan kuryedir. Vergisini kendi adına öder, aldığı ücret karşılığında firmaya fatura keser.
Bu model şunlar için uygundur:
- Kendi motosikleti olup birden fazla platformla çalışmak isteyenler
- Esnek çalışma saati isteyip vergi ve belge sorumluluğunu üstlenmeye hazır olanlar
Dikkat edilecek nokta: Esnaf kurye olarak motor sigortası, vergi, Bağ-Kur ve ekipman giderlerini sen karşılarsın. Bu yüzden başlamadan önce gelir-gider hesabı yapman önerilir.
Şahıs işletmesi kurma
Esnaf kurye olarak çalışabilmek için vergi mükellefi bir şahıs işletmen olması gerekir.
- e-Devlet üzerinden İnternet Vergi Dairesi'ne giriş yap ya da bir mali müşavire başvur.
- İşyeri adresini, kayıtlı olacağın vergi dairesini ve faaliyet kodunu gir: 53.20.09 (kurye faaliyet kodu).
- Vergilendirme türünü "gerçek usul" olarak seç.
- Vergi levhanı PDF olarak al; platform başvurusunda istenecek.
Dikkat edilecek noktalar: Başvuru aynı gün veya birkaç gün içinde tamamlanabilir; eksik belge başvuruyu geciktirir. Basit usul yerine gerçek usul seçtiğinden emin ol.
Esnaf ve sanatkârlar odası kaydı
Esnaf kuryeler 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında esnaf sayıldığı için odaya kayıt yaptırması isteniyor. İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Müdürlüğü, esnaf kuryelere kayıt çağrısı gönderiyor ve süre içinde kayıt yaptırmayanlara ceza uyarısı yapılıyor.
- Kayıt, işyerinin bulunduğu il veya ilçenin esnaf odasına yapılır.
- Odaya kayıtlı esnafların düşük faizli kredi ve teşviklerden yararlanabildiği belirtiliyor.
- Aidat ve kayıt ücretleri her yıl güncelleniyor; başvuru anda oda üzerinden öğrenilmeli.
P1* yetki belgesi
P1* (yıldızlı) belge, en fazla 3 motosikletle şehir içi kurye hizmeti veren bireysel esnaf kuryeler için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan alınan yetki belgesidir. Dayanağı 15 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliğidir.
Başvuruda aranan şartlar:
- Kendi adına kayıtlı en az bir ticari araca (motosiklet olabilir) sahip olmak
- Vergi mükellefi olmak
- Belge ücretini ödemek
En fazla 3 taşıtla faaliyet gösterenlere belge ücretinde %85 indirim uygulanıyor. Başvuru e-Devlet üzerinden veya Bakanlığın bölge müdürlüklerinden yapılabiliyor. Güncel ücret tutarı değişebildiği için başvuru ekranındaki rakamı esas al.
SRC-Kurye ve Kurye Faaliyet Belgesi
Motosiklet veya mopedle ticari teslimat yapan kuryeler için SRC-Kurye mesleki yeterlilik belgesi ve Kurye Faaliyet Belgesi zorunluluğu getirildi. SRC-Kurye için Milli Eğitim Bakanlığı onaylı 25 saatlik eğitimi tamamlayıp mesleki yeterlilik sınavında başarılı olmak gerekiyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı, her iki belge için süreyi 1 Ocak 2027'ye kadar uzatacaklarını açıkladı. Bu tarih henüz Resmî Gazete'de yayımlanmadı; yayımlandığında bu bölüm güncellenecek.
- Eğitim ve sınav süreci için yetkili kurslara kayıt gerekiyor.
- Belge e-Devlet'ten sorgulanabiliyor.
- Kurye temsilcileri, eğitimi verecek kurum ve sınav düzeninin netleşmediğini dile getiriyor; başvurmadan önce güncel duyuruyu kontrol et.
Platform başvurusu
Belgelerin ve vergi levhan hazır olduktan sonra Trendyol Go, Yemeksepeti, Getir veya Banabi gibi platformların "Kurye Ol" sayfalarından ya da uygulamalarından başvuru yapılır. Platformlar genelde şu belgeleri ister: ehliyet, araç ruhsatı, vergi levhası ve sabıka kaydı.
- Başvuru online yapılıyor; eğitim ve ekipman teslimi onaydan sonra gerçekleşiyor.
- Aynı anda birden fazla platformla çalışmak mümkün; ancak uzun çalışma saatleri güvenliği ve sağlığı etkiliyor.
- İstenen belge listesi platforma göre değişir; başvurudan önce ilgili platformun güncel koşullarına bak.
Fatura süreci ve e-imza
Esnaf kurye, platforma kestiği faturaları firmanın anlaşmalı olduğu entegratör üzerinden düzenler. Firmaya göre haftalık veya iki haftalık dönemlerde entegratöre taslak fatura düşer; kurye taslağı kontrol edip onaylar ve fatura Gelir İdaresi'ne iletilir.
Özel entegratör kullanan bir şahıs mükellef, e-fatura ve e-arşiv faturalarını elektronik imza (e-imza) ile imzalar. Bu yüzden ilk faturadan önce bir e-imza sertifikası edinmek gerekir. E-imza sertifikaları genellikle 1, 2 veya 3 yıllık seçeneklerle satılır ve süre bitiminde yenilenmesi gerekir.
- E-imzayı yetkili elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından alabilirsin.
- Sertifikanın kurulumu ve aktivasyonu tamamlanmadan fatura onayı yapılamaz.
- Hangi entegratörü kullanacağın platformla yaptığın sözleşmeye bağlıdır; sözleşmeden önce öğren.
E-imza hakkında sorun varsa aşağıdaki soru formundan veya canlı destekten bize yazabilirsin.
UTTS
UTTS (Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi): Gelir İdaresi'nin akaryakıt alımlarında plaka bilgisini kayıt altına alan sistemidir. Ticari araçlar için zorunludur; sisteme dahil olmayan ticari araçların akaryakıt faturaları vergide gider kabul edilmez. Özel kullanımdaki motosikletler kapsam dışındadır. Esnaf kurye motosikleti ticari faaliyette kullanıldığı için akaryakıt giderini yazmak istiyorsan UTTS'ye dahil olman gerekir. Cihazın takılması ve maliyeti konusunda mali müşavirine veya Gelir İdaresi'nin duyurularına bak.
Vergi ve Bağ-Kur özeti
Gerçek usulde vergilendirilen bir şahıs işletmesi olarak gelir vergisi, KDV ve Bağ-Kur primi ödeyebilirsin. Oranlar ve istisnalar her yıl değiştiği için kesin tutarları mali müşavirinden öğren. Aylık gelir ve gider takibini baştan düzenli yapmak, vergi dönemlerinde sürprizle karşılaşmanı engeller.
Sık sorulan sorular
Esnaf kurye olmak için şirket kurmam gerekiyor mu?
Hayır, vergi mükellefi bir şahıs işletmesi yeterlidir; platformlar gerçek usul vergi levhası ister.
E-imza zorunlu mu?
Özel entegratör üzerinden e-fatura veya e-arşiv fatura kesen şahıs mükellefler faturaları e-imza ile imzalar, bu yüzden ilk faturadan önce edinmek gerekir.
UTTS zorunlu mu?
Ticari araçlar için zorunlu; akaryakıt giderini yazmak istiyorsan motosikletin kapsama girmesi gerekir.
SRC-Kurye için son tarih ne zaman?
Bakan 1 Ocak 2027 tarihini açıkladı; bu tarih henüz Resmî Gazete'de yayımlanmadı. Güncel durum için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı duyurularına bak.